Odczyn gleby – fundament plonowania
Nawet najlepsze nawożenie NPK nie przyniesie efektów na zakwaszonej glebie. Zakwaszenie to w Polsce powszechny problem wynikający z przewagi gleb lekkich i intensywnego stosowania nawozów mineralnych. Dla ozimin odpowiednie pH to warunek konieczny do budowy silnego systemu korzeniowego przed zimą.
Tolerancja roślin na niski odczyn
- Rzepak ozimy (wymagane pH 6,0-7,0): bardzo wrażliwy. Spadek pH poniżej 6,0 ogranicza plon i zwiększa ryzyko kiły kapusty.
- Jęczmień ozimy (wymagane pH > 6,0): najbardziej wrażliwe zboże. W kwaśnej glebie jego korzenie zamierają, co niszczy zimotrwałość i krzewienie.
- Pszenica ozima (optymalne pH 6,0-6,8): znosi lekkie zakwaszenie, ale pełny potencjał plonowania osiąga tylko przy uregulowanym odczynie.
Dlaczego pH jest kluczowe?
Przyswajalność składników:
- Przy pH < 5,5 fosfor ulega uwstecznieniu przez toksyczny glin i żelazo.
- Przy pH < 5,0 wykorzystanie azotu i potasu spada – nawet o 50%.
- Na kwaśnych glebach drastycznie spada dostępność molibdenu, co u rzepaku blokuje metabolizm azotu.
Ochrona korzeni przed glinem: przy pH < 5,0 w glebie uwalniają się toksyczne jony glinu. Niszczą one stożki wzrostu korzeni, pozbawiając roślinę odporności na mróz i suszę.
Życie glebowe i struktura: prawidłowe pH napędza rozwój pożytecznych bakterii i poprawia strukturę gleby, zapobiegając zastoiskom wodnym zimą.
Wapnowanie to podstawa
Regulacja pH powinna być pierwszym zabiegiem przy planowaniu uprawy ozimin (najlepiej pod przedplon lub po zbiorach).
Typ nawozu warto dopasować do potrzeb pola:
- Wapno granulowane: do szybkiej korekty pH, np. Polcalc III Generacji,
- Wapno magnezowe: na gleby z niedoborem magnezu, np. Radkowit (sypkie), Polcalc Magnez PLUS (granulowane),
- Wapno z bakteriami: do szybszego rozkładu słomy, np. Polcalc Bakterie PLUS.